28 februari 2006

ONTREGELD (2)

DE ZONNETIJD ALS SYMBOOL VAN VERDRAAGZAAMHEID

Lees eerst: "ONTREGELD (1) , De oorsprong van vervroeging en zomeruur" waarin teksten van rond 1900 besproken worden die aan de basis liggen van de huidige tijdzones en van het zomeruur (DST, Daylight Saving Time, zomertijd).

Zomeruur en vervroeging ontmenselijken de werkelijkheid.
Verderbouwend op vorige tekst, volgen hier een tiental nadelen van het zomeruur, redenen waarom de invoering van zomeruur en vervroeging onwenselijk zijn. U zal ongetwijfeld deze lijst nog kunnen uitbreiden met verdere argumenten tegen het zomeruur en tegen de vervroeging van de wettelijke tijd. Na deze opsomming ga ik verder in op de juiste zonnetijd en op de Europese uurzones zelf.

(1) Een van de belangrijkste redenen om een ST (Standard Time) in te voeren die de zonnetijd zo dicht mogelijk benadert, is de onverdraagzaamheid die verborgen zit in de ideologie van zomeruur en vervroeging.

De gedachte dat men meer of minder licht kan hebben door een wettelijke maatregel is ongepast. Elke dag van het jaar heeft zijn specifieke aantal zonne-uren. Er bestaat niet zoiets als een extra-uur daglicht door het zomeruur, zulk een bewering is zinsbegoocheling. Door het zomeruur blijft het 's avonds voor niemand langer licht, we staan gewoon vroeger op. Het is verbazend hoe efficiënt collectief zelfbedrog kan zijn.

Ieder is vrij om het ogenblik waarop hij wil wakker worden en opstaan, zelf te kiezen. Wil men, om langere avonden te hebben, de kantoren open houden van zeven uur in de morgen tot twee uur op de middag, zoals op dit ogenblik tijdens de zomer in continentaal West-Europa, dan kan men dat gewoon zo doen, daarvoor hoeft men geen algemene tijdsverschuiving bij wet vast te leggen.

Het zomeruur is desinformatie: men maakt mensen wijs dat zeven uur negen uur is, en zie, niemand vindt het erg dat de banken om zeven (negen) uur open gaan. DST is dwang door leugen. Een Canadees schrijver zei het in 1947 zo:

" At the back of the Daylight Saving scheme I detect the bony, blue-fingered hand of Puritanism, eager to push people into bed earlier, and get them up earlier, to make them healthy, wealthy and wise in spite of themselves." (Robertson Davies, The Diary of Samuel Marchbanks, 1947, XIX, Sunday.)

In een systeem met standaard tijd kan ieder die het wenst vroeg opstaan, maar in een systeem met DST wordt iedereen op één of andere manier gedwongen het kunstmatige en onnatuurlijke ritme te volgen.

In België leven we aan het westerlijk uiterste van de Duitse uurzone. Hoe futiel het "argument" van de langere avonden of van meer daglicht wel niet is, kan men eenvoudig begrijpen door te vergelijken met wie in het oosterlijke uiterste van onze uurzone woont: in Polen, Hongarije, Bosnië, Zuid-Italië, ... . Ik heb nog nooit een toerist horen klagen over het feit dat het daar zo vroeg donker wordt. Nochtans zien hun openingsuren er net zo uit als de onze, waardoor bv. in het Oosten van Polen een sluitingsuur van vijf uur in de zomer echt vijf uur is en geen drie uur, zoals bij ons. Kijk even naar de openingsuren van dit Pools kasteel.

(2) De verstoring van het bioritme valt vooral op bij de overgang van winteruur naar zomeruur, maar is eigenlijk voortdurend aanwezig. Deze verstoring, door de discrepantie met de natuurlijke biologisch klokken in het lichaam, is zo sterk dat uit zomeruur en vervroeging noodzakelijker wijze schade voor de gezondheid moet volgen. Verschillende neurologische aandoeningen worden erdoor versterkt.

(3) DST dwingt iedereen, maar de natuur kent geen DST. Baby’s, bejaarden, dieren, planten botsen in hun ritme met tijdsvervroeging. Vervroeging is milieubelastend, kindonvriendelijk en een mishandeling voor bejaarden. Landbouwers ondervinden schade door de discrepantie van het ritme van de samenleving en dat van hun teelt.

(4) Mogelijk verhoogt DST de verkeersveiligheid in juni en juli, in de andere maanden zal ze die verminderen. Aansluitend bij het vorige punt kan men hierover opmerken dat de spits door DST op het minst gunstige ogenblik valt: de warmste momenten van de dag, waardoor de schadelijke effecten van luchtvervuiling toenemen.

(5) DST roept verkeerde associaties op. Sommige kinderen begrijpen niet dat melk van de koe komt, omdat ze die steeds in dozen in de supermarkt kopen. Evenzo denken sommigen dat DST het natuurlijke uur is, en dat in de winter de klok wordt achteruit gezet. Het korten van de dagen in de herfst wordt toegewezen aan het verdwijnen van DST, en zo ontstaat een begripsverwarring tussen zomer en zomeruur, tussen winter en winteruur.

(6) Culturele verwarring is een algemeen gevolg van DST en vervroeging. Landen waar nog een volledig natuurlijk uur geldt, zijn zeldzaam. Japan heeft een volledig juist uur. Sommige Westerse streken ook, maar alleen tijdens de winter, zoals Londen en Berlijn en verschillende plaatsen in de USA. Wanneer ik hoor dat George Bush jr. elke dag om vijf uur opstaat, dan bedenk ik dat in België de peuters reeds om vijf uur naar een kinderdagverblijf worden gebracht, alleen noemen wij in België "vijf uur", "zeven uur".

Hetzelfde geldt voor historische of literaire teksten: wanneer een negentiende-eeuwse dichter spreekt dat hij om zes uur opstaat en de dageraad aanschouwt eind april, probeer dit hem dan eens na te doen: in België is er om zes uur ’s ochtends (klokkentijd) in april weinig dageraad te bespeuren. Het beeld van de wereld dat we hebben raakt volledig misvormd door tijdsvervroeging. En ook voor de wetenschap stelt zich een probleem: sociobiologisch onderzoek bijvoorbeeld kan best verwijzen naar de plaatselijk juiste zonnetijd. Paradoxaal genoeg is de echte universele tijd, deze plaatselijk juiste zonnetijd. Dan is vier uur 's morgens vier uur 's morgens voor iedereen, zonder misverstand.

Hoe zeer men onvoldoende bewust is van de vervroeging blijkt bijvoorbeeld uit deze foute manier om het Zuiden te zoeken met een compas. De scouts van de volgende link hebben het alvast beter begrepen, en vinden het Zuiden probleemloos zonder compas, maar wel alleen in België.

(7) Siësta is een mediterrane gewoonten om de hete middagzon te mijden. Arme bouwvakkers in Galicië! Wanneer zij om vijf uur opnieuw beginnen werken, geeft de zon een warmte die in Japan middagzon van twee uur geeft. Door de vervroeging schuift de middag naar de voormiddag, maar de avond naar de namiddag, waardoor het aanpassend effect van de siësta volledig verloren gaat. In plaats van de warmte te mijden, gaat men ze meer zoeken. DST is slechte aanpassing. Hetzelfde geldt voor zonnebaden. De gezondste ogenblikken om te zonnen aan de Belgische kust zijn tussen vier en zeven uur klokkentijd, het ogenblik dat men nu het strand verlaat om een restaurant te zoeken dat om zes uur (vier uur) vol zal zitten, om reeds om tien uur (acht uur ) de deuren te sluiten.

(8) Veel van de argumentatie ten gunste van DST is verouderd. De werkuren zijn flexibeler, wat de veralgemening van de effecten deels vernietigt. Kunstlicht neemt een kleiner deel in van het energieverbruik dan vroeger.

(9) DST is een expressie van rendabiliteits-denken. De vraag van Millet was hoe hij een dag rendabeler kon maken. Een typisch probleem voor een bedrijfsleider, dat kadert in een mentaliteit van diegenen die de wereld willen veranderen tot een groot geglobaliseerd bedrijf.

(10) DST kan de idee wekken dat tijd een administratief gegeven is. Uiteraard is dit niet zo: alleen de zon geeft de tijd aan. Vervroeging en DST zijn een samengaan van vrijemarkt-fundamentalisme en totalitaire denkwijzen. Het hoeft dan ook niet te verbazen dat een land als China, naast Europa, ook sterke afwijkingen kent.


De juiste zonnetijd is een complex gegeven
De meesten weten uiteraard dat de verhouding dag/nacht verandert gedurende het jaar. Minder zijn ervan op de hoogte dat de som van dag en nacht gedurende een kalenderjaar niet steeds gelijk is aan 24 uur. De totale lengte van een zonnedag schommelt tientalle seconden gedurende het hele jaar, soms is de zonnedag langer dan 24 uur, soms korter. Eigenlijk zijn er slechts vier ogenblikken in een jaar waarop een zonnedag exact 24 uur lang is.

Deze verschillen stapelen zich op (zoals een klok die elke dag een minuut achterloopt, na twee weken een kwartier fout staat) met als gevolg een verschuiving van de juiste zonnetijd tegenover de "middelbare zonnetijd" (of tegenover de standaard tijd). De zon gaat extra-vroeg (16 min) onder in november waardoor deze verschuiving het zichtbare korten der dagen in het Noordelijk halfrond versterkt. De zon gaat "verlaat" (14 min) onder in februari, en dus vergroot in diezelfde landen het effect van het lengen der dagen. Deze schommeling noemt men de tijdsvereffening. Het voortdurende veranderen van de lengte van de zonnedag, die deze tijdsvereffening veroorzaakt, is het gevolg van de schuine stand van de aardas (die ook de seizoenen veroorzaakt) en de ellipsvormige vorm van de aardbaan rond de zon (u vindt op volgende link de tijdsvereffening volledig wiskundig uitgewerkt).

Op het Zuidelijk halfrond geeft de tijdsvereffening een ander seizoenseffect. Het licht en de lichtveranderingen, van elke plaats op elk ogenblik van de dag, zijn uniek, elke dag heeft zijn specifiek kleurenpalet.

Naast de juiste zonnetijd, bestaat er een sterrentijd, en een atoomtijd. Uit de vergelijking tussen zonnetijd en atoomtijd, blijkt dat de rotatie van de aarde vertraagt, dat dus de dagen langer worden.

De gedachte van een arbitraire administratieve tijd, heeft geen fundering, behalve politieke macht.


Natuur gaat boven de Wet
Zelfs de meest zorgvuldige rechter zal na het meest zorgvuldige onderzoek moeten besluiten tot het vaststellen van de "juridische" waarheid. Hoe zorgvuldig ook vastgesteld, deze juridische waarheid kan nog steeds een gerechtelijke dwaling zijn. Afspraken blijven maar afspraken, wetten zijn maar wetten. Het mag dan onmogelijk zijn een vorm van natuurrecht ondubbelzinnig en objectief te formuleren, positief recht in een vacuüm is een zeer gevaarlijk iets. Dat is de reden waarom er mensenrechten opgesteld werden: om de grenzen af te bakenen waarbinnen afspraken mogelijk zijn.

Klokkentijd is dan ook een maatschappelijk subjectief gegeven, in tegenstelling tot het uur dat aangeduid wordt door een zonnewijzer, die het uur toont door middel van objectieve schaduwen.(Doe eens het "zonnewijzerpad" in Rupelmonde, of bezoek het "zonnewijzerpark" in Genk)


De menselijke dag is assymmetrisch
De chronobiologie heeft de golven in melatonine ontdekt, die ons slaap- en waakritme regelen. Uit deze onderzoeken blijkt dat de mens slaapt van tien uur 's avonds tot zes uur 's morgens, zonnetijd. In West-Europees continentaal zomeruur is dit van middernacht tot acht uur 's morgens. Dat de gangbare werkuren daar niet mee stroken, is duidelijk.

We hebben drie delen in de dag: de ochtend, de namiddag en de avond. Een donkere avond is geen "kwaad", en slapen bij ochtendzon is geen verspilling, zoals William Willet propageerde met zijn pamflet "The Waste of Daylight" . Rusten in de ochtend, gezellig socialiseren tijdens de avond, de nachtelijke hemel bekijken,... zijn belangrijk voor het menselijk welzijn. Of, met de woorden van Robertson Davies (zie hoger):

" I even object to the implication that I am wasting something valuable if I stay in bed after the sun has risen. As an admirer of moonlight I resent the bossy insistence of those who want to reduce my time for enjoying it."

Klokkentijd als symbool voor totalitaire democratie en voor algemene ontregeling
De West-Europese klokkentijd heeft weinig te maken met tijdsaanduiding of tijdmeting, maar wel mat politieke, economische en, zoals hoger bleek, ook moralistische aanspraken op maatschappelijke macht. Zij is een middel om een volledige samenleving volgens een bepaald patroon te conformeren, een expressie van het schrijnende gebrek aan respect voor zelfbeschikking in onze huidige wereld. Waarschijnlijk is er geen propaganda zo geslaagd als die vier uur, zes uur noemt. Het zomeruur, of de "zomertijd", is een vorm van collectief zelfbedrog geworden.

Wat we nodig hebben is respect voor zelfbeschikking en voor de dingen zoals ze zijn. De discrepantie van twee, zelfs drie uur (in Galicië en Bretagne) met de juiste zonnetijd, is een symbool voor het misprijzen voor de natuur in onze industriële samenleving. De afwijkende klokkentijd is een gevolg van dwang, leugen en economisch fundamentalisme. Het verzet ertegen en het promoten van een invoering van een standaard tijd die zo dicht mogelijk ligt bij de juiste zonnetijd, zijn een symbool van het streven naar mee levenskwaliteit en naar respect voor de natuur, naar duurzaamheid.

De slogan "Abolish Daylight Saving Time" , gaat over meer dan tijd alleen. Lees bijvoorbeeld ook de klacht van deze Tsjechische bakker, merk op dat deze link over zonnetijd een politiek manifest voorstelt, of neem deel aan de "internet-voting" over zonnetijd en DST aan het einde van die pagina.


Nieuwe uurzones voor Europa
Een nieuwe uurzone in West-Europa zou veel kunnen verbeteren. Een herschikking waarbij Ierland, Groot-Brittannië, Portugal, samen met Nederland, België, Luxemburg, Frankrijk en Spanje een GMT-uurzone zouden vormen, zou, in combinatie met de afschaffing van DST, een aanvaardbare afwijking van de zonnetijd in West-Europa brengen.

Dat er dan continentaal grenzen van uurzones bijkomen, kan in de huidige hoog-technologische tijd niet echt een probleem zijn. Belangrijk is dat de West-Europeanen er zich bewust van worden in welke mate hun leven kunstmatig is geworden, door leugen en dwang.

Comments: Een reactie plaatsen



<< Home

This page is powered by Blogger. Isn't yours?